لباس سنتی ایران (بخش دوم)

توسط

لباسهای غرب ایران

لباس بومی هر منطقه معمولا منطبق بر آداب ورسوم و اعتقادات وآب و هوا و منابع موجود در آن منطقه طراحی شده است.با توجه به فرهنگ غنی  و تاریخ کهن ایران در هر نقطه آن میتوان قومیت و فرهنگ منحصر به فردی را دید.در این   وبلاگ نوبل به بررسی لباس سنتی غرب کشور میپدازیم.

لباس محلی مردان کرد

لباس های کردی از قسمت های مختلفی تشکیل می شود که هر قسمت کاربردی خاص دارد. اغلب مردان شلواری گشاد به نام”پاتول” می پوشند که با دم پا ی تنگ دوخته میشوند . نیم تنه های مختلفی به نام های “چوخه” و “ملکی” به تن می کنند. بر سرخود پارچه ای به نام “دستار” می پیچند و یا کلاهی به نام “پیچ وکولاو” با نقش و نگار هایی زیبا بر سر می گذارند.رنگ لباس های مردانه کردی به صورت تک رنگ قهوای،سورمه ای ،خاکستری و …..است.چوخه و رانک را میتوان بخش اصلی لباس کردی دانست. لفکه سورانی یا سورانی زبانه‌ای مثلث شکل در انتهای آستین است .سورانی را در حالت عادی، روی آستین به صورت باز می‌بندند و در مواقع اضطراری و مخصوصا در مواقع جنگ، دو سر سورانی به هم گره زده و محکم می شود. سورانی‌ها باعث تسهیل بالا زدن آستین‌ها در مواقع شستن دست و صورت هستند. شال کمر که عموما نخی با طرح های راه راه یا شطرنجی بافته شد.ساق بند پشمی برای جلوگیری از نفوذ سرما رطوبت و گزش مار استفاده میشد .فره جی  جلیقه ای پشمی مردان  ویژه ناحیه اورامانات است.

کلاش یا گیوه :پاپوشی یا همان کفشی است که آن هم عموما به رنگ سفید دوخته می شود. این پاپوش از بدبو شدن پا جلوگیری می‌کند و پا را خنک نگه می‌دارد. حتی امروزه طرح ها و بافت های جدیدی از گیوه را با کفی های چرمی جدید می توانید در بازار پیدا کنید. این نوع کفش حتی جهانی شده است.  کفش های گیوه از رشته نخ های پنبه ای بافته می شود.

 

 

 

 

لباس زنان کردی

لباس‌های زنان کردی بیشتر از جنس حریر، تور، مخمل و ساتن بوده که با پولک‌دوزی، سرمه‌دوزی، سنگ دوزی، ملیله‌دوزی، منجوق‌دوزی و … آراسته می‌شوند.

جافی‌: شلواری گشاد همانند شلوار مردان کرد است‌ از جنس نخ ها و پارچه های بسیار نرم تهیه میشود. در بعضی مناطق به جافی درپه هم می گویند و تفاوت ان در مدل پاچه است. دم پای جافی ها تنگ تر از درپه هاست. کراس نام پیراهن زنان کردی است که دوختی ساده و بلند با دامنی گشاد دارد.  کلنجه نیم تنه زنانه و به شکل جلیقه است که روی پیراهن میپوشند. شال یا پشت تن از پارچه های ظریف و زیبا بافته میشود و در رنگهای شاد مورد استفاد بانوان کرد است.گلونی نوعی روسری که بیشتر توسط کردهای سورانی و جنوبی مورد استفاده قرار میگیرد. روسری یا دستاری است که به جای کلاه مورد استفاده زنان قرار می‌گیرد کلکه نام دارد. که وا  همان قبا کردی است با این تفاوت که پارچه آن را رنگین انتخاب می‌کنند و ثانیا خیلی کوتاه‌ تر آن را می‌دوزند. این لباس ساده بلند را بر که روی کراس می پوشند تا روی مچ پا می آید و همانند مانتویی است که جلوی آن باز است.

 

لباس محلی آذری

 

لباس های محلی نمادی از فرهنگ زیبای مردمان هر منطقه  را دارد. لباس هایی که رنگ و طرح آن همیشه الهام گرفته از طبیعت بوده اند. لباس آذری یکی از لباس های زیبایی است که نشان فرهنگ غنی و مردمان خوش ذوق و هنرمند دارد.

زنان این خطه کلاهی بر سر خود می گذاشتند به نام “برک”. زنان با سن بالاتر غالبا سربندی روی روسری خود می بستند که به آن”یایلیق” می گویند.

متداول‌ترین سر پوش ها  در لباس زنان روستایی و عشایر شامل چادرا، اوربند، شاماخی، آلاچارشاب، چپی، عرقچین، روسری کلا‌غه‌ای، چالما، شال و چارقد می باشد

تن پوش‌های زنانه آذری شامل تومان، کوینک، دن، یل، جلیقه، شلته، جان کوینک، خود و ترکوینکی می شود.از پاپوش‌های زنانه میتوان به گالش، چاروق، جوراب، قوندارا، قیرمیزی باشماق و تک گون اشاره کرد.

ل

 

لباس محلی آذری مردان

در مورد لباس مردان نیز می توان با پوششی مشابه زنان اشاره داشت.

 سرپوش های مردانه کلاه‌هایی بوده‌اند که به آنها بورک یا پاپاخ می گویند که شامل بورک، کلاه پوستی، پهلوی، کپی، کامپابورک، لبه دار، کئچه بورک، دورگه بورک، حصیری، یون بورک، عرقچین و شپو میشود تن‌پوش‌های مردانه آغ کوینک، کوینک، بی غب کوینک، روباشاکا، پنجه، ستیره، آرخالق را نام برد. لب چین یا دولاما، گلاسه باشماخ، تک گون، چاروق و چوست پاپوش‌های مردانه اذری هستند.

 

 

 

 

لباس مردان لر ساده و زیبا:

لباس مردا ن لر ساده است و تزیینات کمی دارد و به (شال و ستره)معروف است.شلوارهای لری به گشادی شلوار کردی است و پیراهن ساده و سفید روی ان پوشیده میشود.این پیراهن در گویش محلی جومه نامیده میشود. شال دور کمر ،ستره قبا مخصوص تا زیر زانو کلاه و گیوه از دیگر اجزای لباس مردانه لری میباشد.«کپک» یا «فرجی» و همچنین «غوغا» از دیگر لباس های اصیل لر زبانان است.«کپک» یک نوع قبای نمدی پشمی محکم است که معمولا مورد استفاده چوپانان می‌باشد و در مواقع جنگ از آن به عنوان لباس رزم استفاده می‌شود زیرا ترکیب بسیار فشرده‌ای در ساخت آن بکار رفته است.«غوغا» نیز نوعی بالاپوش مردانه است که بیشتر در منطقه بختیاری لرستان و چهارمحال و بختیاری مورد استفاده قرارگرفته و جنس آن از پشم گوسفند بوده و توسط زنان بختیاری بافته می شود.

 

 

لباس زنان لر

لباس زنان لر از وضعیت اجتماعی و فرهنگی انان خبر میدهد جوان تر ها معمولا از رنگهای شاد و روشن استفاده میکنند وزنان مسن تر بیشتر سعی مکنند از رنگهای تیره و طرح های ساده استفاده کنند.

گل ونی و تره سر پوش زنان لر است که از طرح ها و رنگهای زیبای برخوردار است.معمولا از جنس ابریشم است واز تره در روزهای  عادی از گل ونی در مراسم جشن و شادی استفاده میشود.

پیراهن زنان لر دارای برشی ساده، بلند و گشاد با طرح‌های گلدار و رنگهای متنوع است. لباس زنان لر دارای قسمت‌های مختلفی چون «کلنجه» ، «سرداری» یا «کمر چین» و «جلیقه» است.کلنجه کتی مخملی است که روی پیراهن میپوشند سرداری پوششی بلند و جلو باز است یراق دوزی و نوار دوزی شده.کت نیم تنه را میپوشاند  و با دکمه در جلو بسته میشود ولی جلیقه همیشه باز است و دکمه ندارد شلوار زنا ن محلی در لری شاوال گفته میشود

ممکن است بپسندید

دیدگاه خود را بنویسید ...

آدرس ایمیل شما منتشر نمیشود.